Yumurta kolesterolü arttırır mı?

Yumurta uzun yıllar kolesterolü yükselten gıdalar arasında sayılarak özellikle kalp damarı hastalığı olanlarda yenilmemesi öneriliyordu, şimdiler üzerindeki bu şüphe kalkmış gibi görünüyor, fakat gerçekten kalktı mı?

Yumurta kandaki kolesterolü arttırır mı?

Arttırmadığını savunanlar

Bu konuda 2025 yılında yapılan bir çalışmada yumurtanın kolesterolü arttıramadığı saptandı.Bu çalışma, kandaki LDL (kötü) kolesterolü yükselten asıl faktörün yumurtadan alınan "diyet kolesterolü" mü yoksa "doymuş yağlar" mı olduğunu belirlemek amacıyla yaklaşık 39 yaşlarında, hafif kilolu bireyler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların 5'er haftalık periyotlarla, kalorileri eşitlenmiş farklı diyetleri uyguladığı araştırmanın sonucunda; düşük doymuş yağ içeren bir diyetle birlikte günde 2 tam yumurta tüketmenin LDL kolesterolü yükseltmediği, aksine kontrol grubuna kıyasla hem toplam LDL miktarını hem de kalp-damar hastalıkları açısından daha riskli olan küçük, yoğun LDL partiküllerini anlamlı ölçüde düşürdüğü tespit edilmiştir. Özetle araştırma, kan kolesterolünü artıran temel faktörün yumurta değil doymuş yağlar olduğunu ve doymuş yağın kısıtlandığı dengeli bir beslenme düzeninde günde iki yumurta yemenin kalp sağlığı üzerinde olumsuz bir etki yaratmadığını ortaya koymaktadır (Kaynak).

Arttırdığını savunanlar

Bu konuda bir sistematik derleme çalışması, sağlıklı bireylerde yumurta tüketiminin kandaki kolesterol seviyeleri (özellikle LDL, HDL ve LDL/HDL oranı) üzerindeki etkisini incelemek amacıyla toplam 17 farklı çalışmanın verilerini tek bir havuzda birleştirmektedir. Araştırma sonucunda, yüksek miktarda yumurta tüketen kişilerin, kontrol grubuna (yumurta yemeyen veya yerine yulaf vb. tüketenlere) kıyasla hem LDL (kötü) kolesterol seviyelerinde hem de kalp-damar hastalığı riskinin önemli bir göstergesi olan LDL/HDL oranında istatistiksel olarak anlamlı bir artış yaşadığı; üstelik bu etkinin iki aydan uzun süren düzenli tüketimlerde daha da belirginleştiği tespit edilmiştir. Özetle bu geniş çaplı inceleme, sağlıklı bireylerde düzenli ve yüksek miktarda yumurta yemenin LDL kolesterolü yükseltebileceğini ortaya koymakta, ancak bunun hastalık riskine kesin dönüşümü için daha uzun vadeli klinik takiplere ihtiyaç duyulduğunu vurgulamaktadır (Kaynak).

Hangisi doğru?

Yukarıdaki iki çalışma sonucunda ortaya çıkan tablo şudur: Yumurtanın içerdiği diyet kolesterolü tek başına kolesterolü arttırmaz. Ancak, yumurta eğer doymuş yağ (tereyağı vb.) oranı yüksek bir diyetin içinde tüketilirse, kolesterolü arttırabilir. Bu bağlamda, lipit yönetimi hedeflenirken yumurtadan ziyade diyetteki doymuş yağ yükünü azaltmak mantıklı olacaktır.